ผู้หญิงกับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม

ผู้หญิงเป็นกลุ่มคนสำคัญในการขับเคลื่อนการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ในช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 20 การเข้าสู่ตลาดแรงงานของผู้หญิงมีส่วนอย่างยิ่งในการพัฒนาทางเศรษฐกิจในหลาย ประเทศ อย่างไรก็ตามผู้หญิงจำนวนมากในโลก จำนวนกว่าครึ่งหนึ่งของผู้หญิงวัยทำงานทั่วโลกยังคงไม่มีงานทำ ในช่วงเวลาที่รัฐบาลทั่วโลกแสวงหาแนวทางระยะสั้นและระยะยาวในการพัฒนา เศรษฐกิจ การขยายโอกาสทางเศรษฐกิจไปยังกลุ่มผู้หญิงจำนวนกว่า 1.5 พันล้านคนซึ่งไม่ได้ถูกจ้างงานในระบบ รวมทั้งการขจัดอุปสรรคกีดขวางทางสังคม ทางการศึกษา ทางกฎหมาย และทางการเงิน ในกลุ่มผู้หญิงจึงเป็นประเด็นสำคัญอย่างยิ่ง

ประการที่สาม การสร้างสมดุลระหว่างมหาอำนาจเก่าและมหาอำนาจใหม่

แนวโน้มที่เศรษฐกิจโลกจะมีหลายขั้วอำนาจมากขึ้น การแข่งขันระหว่างขั้วอำนาจเก่าและขั้วอำนาจใหม่จะเพิ่มมากขึ้น ดังจะเห็นได้จาก จีนพยายามขยายอิทธิพลไปยังกลุ่มประเทศกำลังพัฒนา ทั้งในอาเซียน ตะวันออกกลาง ละตินอเมริกา และอาฟริกา ขณะที่อินเดียเป็นแกนนำสำคัญของกลุ่มไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด สหรัฐฯ จึงเริ่มขยับตัว หันมาให้ความสำคัญกับเศรษฐกิจเกิดใหม่มากขึ้น หลังจากที่มีท่าทีไม่ใส่ใจประเทศเหล่านี้มาเป็นเวลานาน

ประการที่สอง การแสวงหาโอกาสทางเศรษฐกิจจากเศรษฐกิจเกิดใหม่

โครงสร้างเศรษฐกิจระหว่างประเทศของไทยผูกติดกับมหาอำนาจเศรษฐกิจเดิม ได้แก่ สหรัฐฯ สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น ค่อนข้างมาก ถึงแม้ว่าสัดส่วนการค้าและการลงทุนกับประเทศเหล่านี้มีแนวโน้มลดลง แต่มูลค่าการค้ากับประเทศเหล่านี้ยังคงมีสัดส่วนรวมกันถึงร้อยละ 32 ของมูลค่าการค้าระหว่างประเทศทั้งหมดของไทย และประเทศไทยยังพึ่งพาการลงทุนโดยตรงจากสหรัฐ สหภาพยุโรป และญี่ปุ่น มากกว่าร้อยละ 50 ของมูลค่าการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศทั้งหมดในปี 2553

ประการแรก การแข่งขันที่รุนแรงจากเศรษฐกิจเกิดใหม่

ประเทศไทยต้องเผชิญการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากเศรษฐกิจเกิดใหม่ โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้าน ประเทศในทวีปอาฟริกา และอเมริกาใต้ ซึ่งมีแรงงานราคาถูก และทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เนื่องจากประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจเดิมและประเทศที่มีศักยภาพเป็นมหาอำนาจใหม่จะแสวงหาโอกาสทางเศรษฐกิจและทรัพยากรในประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ มากขึ้น ตัวอย่างเช่นประเทศจีนเข้าไปลงทุนและให้ความช่วยเหลือประเทศกำลังพัฒนา เช่น ลาว กัมพูชา เมียนม่าร์ ประเทศในอาฟริกา เป็นต้น

ระเบียบเศรษฐกิจโลกใหม่ : ความท้าทายและผลกระทบต่อประเทศไทย

ในบทความครั้งก่อน ผมได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงของระเบียบเศรษฐกิจโลกใหม่ ซึ่งมีแนวโน้มที่ประเทศกำลังพัฒนาหรือเศรษฐกิจเกิดใหม่จะมีขนาดเศรษฐกิจแซงหน้าประเทศพัฒนาแล้ว และพึ่งพาประเทศพัฒนาแล้วลดลง แต่จะพึ่งพากันและกันมากขึ้น ตลอดจนมีแนวโน้มรวมกลุ่มกันมากขึ้น ทำให้มีอำนาจต่อรองและมีบทบาทในการกำหนดระเบียบเศรษฐกิจโลกมากขึ้น

ทิศทางของเศรษฐกิจโลกใหม่ (2)

ปัจจุบัน ประเทศกำลังพัฒนามีเงินทุนสำรองระหว่างประเทศรวมกันถึง 2 ใน 3 ของโลก แต่เนื่องด้วยความถดถอยของเศรษฐกิจอาจทำให้สหรัฐฯถูกลดอันดับเครดิตและทำให้ เงินดอลลาร์ถูกลดความน่าเชื่อถือลงไป ประกอบกับความต้องการสกุลเงินของเศรษฐกิจเกิดใหม่มากขึ้น จากมูลค่าการค้าระหว่างประเทศของเศรษฐกิจเกิดใหม่ที่เพิ่มสูงขึ้น เช่นเดียวกับนักลงทุนและบริษัทในประเทศกำลังพัฒนาออกไปทำการค้าและร่วมลงทุน เพื่อแสวงหาเงินทุนจากเศรษฐกิจเกิดใหม่อื่นๆ มากขึ้น ทำให้ระบบการเงินโลกมีแนวโน้มเปลี่ยนเป็นระบบที่อิงเงินหลายสกุลจากเดิมที่ อิงเงินดอลลาร์เป็นหลัก

ทิศทางของเศรษฐกิจโลกใหม่ (1)

ผมได้รับเชิญไปบรรยายเรื่อง “ระเบียบเศรษฐกิจโลกใหม่กับประเทศไทยยุคใหม่” ในการเสวนาวิชาการเรื่องวิสัยทัศน์ใหม่ประเทศไทย พ.ศ.2555 ซึ่งจัดโดยมูลนิธิประเมินมูลค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2554 ผมเห็นว่าประเด็นนี้มีความสำคัญต่อการกำหนดทิศทางการพัฒนาประเทศในอนาคต จึงอยากนำมาแบ่งปันในบทความนี้

การค้าไทยในภาวะฝืดเคือง

Dr Kriengsak Chareonwongsak
Senior Fellow, Harvard Kennedy School , Harvard University
kriengsak@kriengsak.com, kriengsak.com, drdancando.com

วิกฤตการณ์แฮมเบอร์เกอร์ที่มีจุดเริ่มต้นในสหรัฐอเมริกา และกำลังลุกลามไปยังยุโรปและทั่วโลกในขณะนี้ ทำให้เศรษฐกิจของสหรัฐฯและยุโรปเริ่มส่งสัญญาณการเข้าสู่ภาวะถดถอยและทำให้เศรษฐกิจเอเชียชะลอตัวลงด้วย และมีแนวโน้มความถดถอยทางเศรษฐกิจที่รุนแรงขึ้นในปี พ.ศ.2552

กระต่ายวิ่งช้าและตัวเล็กกว่าเสือ (เศรษฐกิจไทยปี 54)

Dr Kriengsak Chareonwongsak
Senior Fellow, Harvard Kennedy School , Harvard University
kriengsak@kriengsak.com, kriengsak.com, drdancando.com

หลายท่านถามผมว่าเศรษฐกิจปีนี้จะเป็นอย่างไร ผมคิดว่า "เศรษฐกิจไทยปีนี้จะเป็นกระต่ายที่วิ่งช้า และตัวเล็กกว่าเสือ" กล่าวคือ การขยายตัวทางเศรษฐกิจมีแนวโน้มชะลอตัวลง เห็นได้จากข้อมูลเศรษฐกิจไทยล่าสุด ไตรมาสที่ 3/2553 ขยายตัวในอัตราที่ชะลอลงมาที่ร้อยละ 6.7 คาดว่าเศรษฐกิจไทยทั้งปี 53 จะขยายตัว 6.8 – 7.8% ขณะที่ปี 54 จะขยายตัว 3.5 – 4.5% ซึ่งลดลงจากปี 53 โดยสาเหตุที่ทำให้เศรษฐกิจปีกระต่ายที่มีแนวโน้มชะลอตัวลงเป็นผลมาจาก

เศรษฐกิจไทยปี 54 ทรง หรือ ทรุด?

Dr Kriengsak Chareonwongsak
Senior Fellow, Harvard Kennedy School , Harvard University
kriengsak@kriengsak.com, kriengsak.com, drdancando.com

เศรษฐกิจไทยปี 54 คิดว่าก็ยังเจริญเติบโต แต่ชะลอตัวมาก เมื่อเทียบกับปีนี้ ปีนี้ 2553 เศรษฐกิจไทยน่าจะโตประมาณ 7.6 - 7.8% แถวๆ นี้ ปีหน้าน่าจะชะลออยู่ประมาณ 3 - 4% กว่าๆ ทำไมถึงบอกว่าชะลอตัว เพราะเห็นได้ว่าสัญญาณตัวเลขเศรษฐกิจทุกอย่างชะลอตัว ครึ่งปีแรก ปี 53 เศรษฐกิจไทยโตมากทีเดียว แล้วในสองไตรมาสสุดท้ายชะลอกว่าสองไตรมาสแรก โดยช่วงเดือนท้ายๆ เห็นชัดเช่นเดือนตุลา ตัวเลขล่าสุดที่ออกมาก็มีการเจริญเติบโตที่ช้าลง เมื่อเทียบกับก่อนหน้านั้น ดังนั้นเมื่อเทียบปีแรงเหวี่ยง ปีต่อปี ไตรมาสต่อไตรมาส เศรษฐกิจไทยโตช้าลง ดังนั้นจึงประมาณได้ว่าปีหน้าเศรษฐกิจไทยยังโตอยู่ เพราะว่ากระแสเศรษฐกิจโลกที่พุ่งถลามาทางเอเชียอุ้มเศรษฐกิจไทยไปพร้อมกัน กับเศรษฐกิจของภูมิภาคแถบนี้ อาเซียน จีน อินเดีย เป็นต้น

คิดนอกกรอบ

Dr Kriengsak Chareonwongsak
Senior Fellow, Harvard Kennedy School , Harvard University
kriengsak@kriengsak.com, http://www.kriengsak.com/, http://www.drdancando.com/

ผมอยากจะเล่าเรื่องผมคนหนึ่งชื่อคุณตัน ตัน โออิชิ นี่แหละครับ ผมกับเค้ารู้จักกันครับ คุณตันเป็นคนที่มีความคิดออกนอกกรอบ และผมอยากจะชมเชยครับ มีอยู่เหตุการ์ณหนึ่งก่อนจะเกิดน้ำท่วม คือ สมัยที่มี ศอฉ.ครับ คุณตันกับผมและเพื่อนพวกเราไม่กี่คนที่เซี่ยงไฮ้ เหตุการณ์บ้านเมืองเกิดวุ่นวายอยู่ตอนเหตุการณ์ ศอฉ.นะครับ พอคุณตันขึ้นเครื่องบินกลับนะครับ และลงเครื่องบินก่อนพวกเรา พอลงเครื่องบินในทันทีคุณตันก็ไปตั้ง ศอช. เพื่อใช้สถานที่ของตัวเองสำหรับคนที่ขายของไม่ได้ ได้ไปขายของ ผมก็คิดชมเชยคุณตันในใจนะครับว่า คุณตันเนี่ย ความคิดสร้างสรรค์เยอะ และรู้จักหาสิ่งที่เป็นสถานการณ์ มาเป็นโอกาส เปลี่ยนคำว่า ศอฉ.ที่คนคุ้นเคยแปลว่า ศูนย์อำนวยการแก้ไขสถานการณ์ฉุกเฉิน เปลี่ยนมาเป็น ศอช. คือ ศูนย์อำนวยการช่วยเหลือประชาชน ใช้คำเทียบเคียงและเป็นการเล่นคำที่เก่งมาก ไหลอยู่บนแนวคิดที่คนรู้อยู่แล้ว และก็เห็นปัญหาอยู่แล้ว ใช้โอกาสนี้ หักมุมช่วยเหลือประชาชนไปเลย เปิดที่ขายของให้เพราะว่าตัวเองมีที่ว่างอยู่แล้ว ที่นั้นก็จะไม่มีประโยชน์หากยังไม่ได้ใช้อะไร

อเมริกันชนคิดว่าเศรษฐกิจยังไม่ดี

Dr Kriengsak Chareonwongsak
Senior Fellow, Harvard Kennedy School , Harvard University
kriengsak@kriengsak.com, http://www.kriengsak.com/, http://www.drdancando.com/

          การที่พรรครีพับลิกันมาครองเสียงข้างมากในสภาคองเกรส หรือสภาผู้แทนราษฎรของอเมริกาจะมีผลต่อการดูแลประเทศของโอบามาแน่ใน 2 ปีหลัง โอบามามาครึ่งเทอมแล้ว และพ่ายแพ้ก็เพราะปัญหาเศรษฐกิจเป็นหลัก ประชาชนคนอเมริกาคิดว่าเศรษฐกิจไม่ดีขึ้น สิ่งที่ใกล้ตัวก็คือการจ้างงานยังตกงานมาก 10% นี่ถือว่ามาก ดังนั้นคนอเมริกาเองกำลังแค้นโอบามา ที่ไม่สามารถแก้ปัญหาเศรษฐกิจให้เขา โอบามาต้องการความร่วมมืออย่างมากจากสภา

2015 อนาคตอาเซียน

Dr Kriengsak Chareonwongsak
Senior Fellow, Harvard Kennedy School , Harvard University
kriengsak@kriengsak.com, http://www.kriengsak.com/, http://www.drdancando.com/

          อาเซียนปี 2015 จะเป็นประชาคมที่เต็มรูปแบบที่สุดกว่าที่ ผ่านมาตลอด หลายสิบปี เมื่อเกิดแนวคิดเรื่อง Free trade area หรือเขตการค้าเสรี บัดนี้ 2015 จะเป็นโอกาสสำคัญของอาเซียน เพราะอาเซียนเป็นกลุ่มประเทศซึ่งคนรวมกันแ­ล้วประมาณ 6 ร้อยกว่าล้านคน ก็จะใหญ่พอที่จะเป็นพลังหมู่ที่จะดึงดูดคว­ามสนใจ เช่นทางเศรษฐกิจการลงทุน การค้าเป็นกลุ่ม ดังนั้นประเทศอะไรเดี่ยวๆจะเดินไม่รอดต้อง­อยู่ในกลุ่ม อาเซียนจะปล่อยให้มีการโอนย้ายถ่ายเททุกอย­่างเสรีขึ้นกว่าเก่า เช่น คนก็จะย้ายมาทำงานได้จากทั่วอาเซียนในประเ­ทศต่างๆ วัตถุดิบนี้แน่นอนอยู่แล้ว ส่งออก นำเข้าต่างๆ กดภาษีต่ำจนเป็นศูนย์จำนวนมากมาย คนย้ายเสรี

เงินทุนจากจีนกำลังไหลมา

บทความจาก Professor Dr.Kriengsak Chareonwongsak
นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
kriengsak@kriengsak.com, http://www.kriengsak.com/

          เมื่อวันที่ 25 ถึง 27 กรกฏาคม ที่ผ่านมามีการประชุมที่ใหญ่มาก เป็นการประชุมกันระหว่างนักธุรกิจจีนและไทย ที่เมืองพัทยา โดยเป็นการร่วมมือระหว่างสมาคมนักธุรกิจของไทย คือ สมาคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทย-จีน และสมาคมนักธุรกิจของจีน ชื่อ สมาคมนักธุรกิจยอดเยี่ยมเชื้อสายจีนทั่วโลก

การชดเชยผู้ได้รับผลกระทบทางเศรษฐกิจในกรณีต่างๆ

บทความจาก Professor Dr.Kriengsak Chareonwongsak
นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
kriengsak@kriengsak.com, www.kriengsak.com

          นับตั้งแต่วันที่ 3 เม.ย. พ.ศ. 2553 ที่กลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ได้เข้ายึดพื้นที่ย่านราชประสงค์ เป็นเวลานาน การชุมนุมที่บริเวณแยกราชประสงค์นั้นได้ทำให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจต่อ ผู้ประกอบการและแรงงานบริเวณนั้นเป็นอย่างมาก มีการประเมินว่า ความเสียหายที่เกิดขึ้นนั้นมีมูลค่า 5,244 ล้านบาท/เดือน หรือ 174 ล้านบาท/วัน ซึ่งรัฐบาลพยายามดูแลผู้รับผลกระทบโดยการให้เงินชดเชย 3,000 บาท แก่ลูกจ้างที่เงินเดือนต่ำกว่า 15,000 บาท 20,000 คน แต่ว่านายกรัฐมนตรีไม่เห็นชอบ เนื่องจากเห็นว่าไม่สามารถช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบได้จริง และขอให้กระทรวงแรงงานกลับไปกำหนดกรอบการช่วยเหลือมาพิจารณากันใหม่อีกครั้ง